Stadsplattegrond van Henrick Haestens (1599)

Home / bronnen / Stadsplattegrond van Henrick Haestens (1599)    |    Terug

De bron

Zoals je misschien al had kunnen zien staat deze kaart eigenlijk op zijn kop: het zuiden ligt boven en andersom. Linksboven zie je dat terug in het kompas met de windrichtingen. Daarnaast is het de eerste kaart waarin Rotterdam als de karakteristieke 'stadsdriehoek' is afgebeeld. Aan de zuidkant is de stad uitgegroeid in de richting van de Nieuwe Maas. Het oostelijk deel van de 'Waterstad’ (links boven) onder de Hoogstraat met Nieuwehaven en Haringvliet is klaar; het westelijk deel, waar Wijn- en Scheepmakershaven zullen komen, is nog onbebouwd. Wel zien we daar op de kaart verdedigingswerken langs de Maasoever, die er in werkelijkheid niet waren en er ook nooit zouden komen.

De groeiende Waterstad

Als tussentijds beeld van de groei van Rotterdam is dit een belangrijke kaart. Rotterdam maakt namelijk een grote groei door in de late 16e eeuw en vroege 17e eeuw. Dit komt mede door de val van Antwerpen in 1585. Duizenden rijke handelaren en textielwerkers trekken vanuit het zuiden van Nederland naar Rotterdam. Naast economische redenen komt men ook naar Rotterdam voor de politieke en religieuze tolerantie. Rotterdam is dan relatief een vrije stad. Gevoed door kapitaal en kennis van deze migranten, reageert de stad met een flinke uitbreiding van de 'Waterstad'. In het gebied onder de Hoogstraat wordt de Admiraliteitswerf gevestigd en worden de Beurs en Stadstimmerhuis gebouwd. De bouw van de fraaie Ooster Oudehoofdpoort aan de mond van de Oudehaven in 1598 markeert de voltooiing van het zuidoostelijk havengebied.

Openbare gebouwen

De meest opvallende openbare gebouwen op de plattegrond zijn de Laurenskerk en het wat groot uitgevallen Stadhuis. Het is aan de landzijde nog omringd door de stadsmuur. Op een groot aantal plaatsen is deze versterkt met torens en halfronde rondelen (plek om kanonnen op te plaatsen). Zes poorten geven toegang tot de stad aan de landzijde.

Inwoners

Rond 1600 heeft Rotterdam ongeveer 13.000 inwoners.

Henrick Haestens

Deze plattegrond is gemaakt en uitgegeven door Leidse drukker Hendrick Haestens in 1599.

Maker: (uitgever) Henric Haestens te Leiden in 1599
Datering: 1599-01-01 / 1599-12-31
Collectie: Collectie kaarten en plattegronden
Nummer: 4001_1973-5407
Link: https://hdl.handle.net/21.12133/2E7AEB442B714F4B857BB6C9A406FB89
  Onderdeel van thema's

Geschiedenislokaal010

Stadsplattegrond van Henrick Haestens (1599)

Tijdvak: Tijd van ontdekkers en hervormers (1500 - 1600)


Omschrijving

De bron

Zoals je misschien al had kunnen zien staat deze kaart eigenlijk op zijn kop: het zuiden ligt boven en andersom. Linksboven zie je dat terug in het kompas met de windrichtingen. Daarnaast is het de eerste kaart waarin Rotterdam als de karakteristieke 'stadsdriehoek' is afgebeeld. Aan de zuidkant is de stad uitgegroeid in de richting van de Nieuwe Maas. Het oostelijk deel van de 'Waterstad’ (links boven) onder de Hoogstraat met Nieuwehaven en Haringvliet is klaar; het westelijk deel, waar Wijn- en Scheepmakershaven zullen komen, is nog onbebouwd. Wel zien we daar op de kaart verdedigingswerken langs de Maasoever, die er in werkelijkheid niet waren en er ook nooit zouden komen.

De groeiende Waterstad

Als tussentijds beeld van de groei van Rotterdam is dit een belangrijke kaart. Rotterdam maakt namelijk een grote groei door in de late 16e eeuw en vroege 17e eeuw. Dit komt mede door de val van Antwerpen in 1585. Duizenden rijke handelaren en textielwerkers trekken vanuit het zuiden van Nederland naar Rotterdam. Naast economische redenen komt men ook naar Rotterdam voor de politieke en religieuze tolerantie. Rotterdam is dan relatief een vrije stad. Gevoed door kapitaal en kennis van deze migranten, reageert de stad met een flinke uitbreiding van de 'Waterstad'. In het gebied onder de Hoogstraat wordt de Admiraliteitswerf gevestigd en worden de Beurs en Stadstimmerhuis gebouwd. De bouw van de fraaie Ooster Oudehoofdpoort aan de mond van de Oudehaven in 1598 markeert de voltooiing van het zuidoostelijk havengebied.

Openbare gebouwen

De meest opvallende openbare gebouwen op de plattegrond zijn de Laurenskerk en het wat groot uitgevallen Stadhuis. Het is aan de landzijde nog omringd door de stadsmuur. Op een groot aantal plaatsen is deze versterkt met torens en halfronde rondelen (plek om kanonnen op te plaatsen). Zes poorten geven toegang tot de stad aan de landzijde.

Inwoners

Rond 1600 heeft Rotterdam ongeveer 13.000 inwoners.

Henrick Haestens

Deze plattegrond is gemaakt en uitgegeven door Leidse drukker Hendrick Haestens in 1599.

Maker: (uitgever) Henric Haestens te Leiden in 1599
Datering: 1599-01-01 / 1599-12-31
Collectie: Collectie kaarten en plattegronden
Nummer: 4001_1973-5407
Link: https://hdl.handle.net/21.12133/2E7AEB442B714F4B857BB6C9A406FB89

Trefwoorden

16e eeuw
kaarten
stadsontwikkeling
stadsuitbreiding
stadsvernieuwing
stadsplattegrond