"Kaart van de drie Schieën" (ca. 1512)

Home / bronnen / "Kaart van de drie Schieën" (ca. 1512)    |    Terug

De bron

De bron toont een kaart van het gebied ten noorden en westen van Rotterdam vanuit noordelijke richting. Linksboven is het westelijke deel van de stad Rotterdam te zien. Daarbij is de Grote- of Sint-Laurenskerk nog net op de kaart afgebeeld. Op de voorgrond links is Overschie geschilderd. Tussen deze twee plaatsen loopt de rivier de Rotterdamse Schie. Bovenaan rechts ziet men Delfshaven, met Overschie verbonden door de Delfhavens Schie. Helemaal vooraan van links naar rechts, langs Overschie, loopt de Schie in de richting van Schiedam. Boven Delfshaven is het dorp Schoonderloo afgebeeld. Langs de bovenrand loopt de Nieuwe Maas.

Jan de Pape

Het gebied is niet opgemeten maar de kaart is als een landschap geschilderd, anoniem, maar toegeschreven aan Jan de Pape, de legendarische middeleeuwse priester-koning. De dorre boom, midden in de voorgrond, zou verwijzen naar zijn celibataire staat.

Twijfel

In zijn boek Rotterdam en omgeving aan het einde van de middeleeuwen (1972) dateert stadsarcheoloog Catharinus Hoek de kaart omstreeks 1512. Hij doet dit op grond van een jaartal dat in het stukje gevel van de Grote- of Sint-Laurenskerk op de kaart zou hebben gestaan. Maar er bestaat veel twijfel over zowel de datering als de toeschrijving aan Jan de Pape, evenals het proces waarvoor de kaart gemaakt zou zijn. Hoek voerde hierover een felle discussie met A.H. Huussen die in de archiefbibliotheek te vinden is in het artikel "De datering van de "Kaart van de Drie Schieën" uit 1984. Het proces tussen Rotterdam en Delft zou gaan om de breedte van de handelskanalen en opdrachtgever was de stad Delft.

Naam

De naam "Kaart van de Drie Schieën" schijnt te zijn gegeven door mevr. Petra Bijdals, indertijd conservator van Historisch Museum Rotterdam.

Originele kaart

De originele kaart bevindt zich in het Nationaal Archief te Den Haag in de collectie aanwinsten.

Maker: (uitgever) Historisch Genootschap Roterodamum
Datering: 1512-01-01 / 1512-12-31
Collectie: Collectie kaarten en plattegronden
Nummer: 4001_1972-637
Link: https://hdl.handle.net/21.12133/4E8BADD197EA4A0A831674DDFB0C0558
  Onderdeel van thema's

Geschiedenislokaal010

"Kaart van de drie Schieën" (ca. 1512)

Tijdvak: Tijd van ontdekkers en hervormers (1500 - 1600)


Omschrijving

De bron

De bron toont een kaart van het gebied ten noorden en westen van Rotterdam vanuit noordelijke richting. Linksboven is het westelijke deel van de stad Rotterdam te zien. Daarbij is de Grote- of Sint-Laurenskerk nog net op de kaart afgebeeld. Op de voorgrond links is Overschie geschilderd. Tussen deze twee plaatsen loopt de rivier de Rotterdamse Schie. Bovenaan rechts ziet men Delfshaven, met Overschie verbonden door de Delfhavens Schie. Helemaal vooraan van links naar rechts, langs Overschie, loopt de Schie in de richting van Schiedam. Boven Delfshaven is het dorp Schoonderloo afgebeeld. Langs de bovenrand loopt de Nieuwe Maas.

Jan de Pape

Het gebied is niet opgemeten maar de kaart is als een landschap geschilderd, anoniem, maar toegeschreven aan Jan de Pape, de legendarische middeleeuwse priester-koning. De dorre boom, midden in de voorgrond, zou verwijzen naar zijn celibataire staat.

Twijfel

In zijn boek Rotterdam en omgeving aan het einde van de middeleeuwen (1972) dateert stadsarcheoloog Catharinus Hoek de kaart omstreeks 1512. Hij doet dit op grond van een jaartal dat in het stukje gevel van de Grote- of Sint-Laurenskerk op de kaart zou hebben gestaan. Maar er bestaat veel twijfel over zowel de datering als de toeschrijving aan Jan de Pape, evenals het proces waarvoor de kaart gemaakt zou zijn. Hoek voerde hierover een felle discussie met A.H. Huussen die in de archiefbibliotheek te vinden is in het artikel "De datering van de "Kaart van de Drie Schieën" uit 1984. Het proces tussen Rotterdam en Delft zou gaan om de breedte van de handelskanalen en opdrachtgever was de stad Delft.

Naam

De naam "Kaart van de Drie Schieën" schijnt te zijn gegeven door mevr. Petra Bijdals, indertijd conservator van Historisch Museum Rotterdam.

Originele kaart

De originele kaart bevindt zich in het Nationaal Archief te Den Haag in de collectie aanwinsten.

Maker: (uitgever) Historisch Genootschap Roterodamum
Datering: 1512-01-01 / 1512-12-31
Collectie: Collectie kaarten en plattegronden
Nummer: 4001_1972-637
Link: https://hdl.handle.net/21.12133/4E8BADD197EA4A0A831674DDFB0C0558

Trefwoorden

16e eeuw
kaarten
stadsontwikkeling
stadsuitbreiding
stadsvernieuwing
stadsplattegrond