Bourgondische kastelen in Rotterdam

Home / bronnen / Bourgondische kastelen in Rotterdam    |    Terug

Maria van Bourgondië

Hertogin Maria van Bourgondië is eind 15e eeuw vorstin over een deel van Frankrijk en de Lage Landen, dus ook over het huidige Nederland.  

Dat deze positie door een vrouw wordt bekleed, is heel uitzonderlijk en wat zij gedaan heeft ook. Zij vaardigt namelijk op 11 februari 1477 het Groot Privilege uit waarin de rechten van de afzonderlijke gewesten staan. In maart 1477 krijgen het Graafschap Holland en Zeeland nog een apart Groot Privilege. Hiermee legt zij min of meer de basis voor het Nederlandse staatsrecht. 

Het Bourgondische Rijk 

In het Bourgondische Rijk heerst een overdaad aan schoonheid, weldadig ingerichte kastelen, opgedirkte hovelingen en uitbundige feestmalen. De term ‘Bourgondiër’ komt uit deze periode en wordt ook wel uitgelegd als ‘levensgenieter’. Rotterdam was onderdeel van het Graafschap Holland. Zouden toen ook al mooie kastelen in Rotterdam hebben gestaan? 

Kasteel Bulgersteijn 

Aan het begin van de 14e eeuw heeft in de omgeving van het Schielandshuis kasteel Bulgersteijn gestaan. Dan ligt het nog in de polders van het ambacht Cool buiten de stadsgrens van Rotterdam. Uit onder meer archiefstukken blijkt dat het al in 1449 ernstig vervallen en onbewoonbaar is. De eigenaar is dan Jan die Witte van Bolghersteijn, hij is baljuw en rentmeester van Rotterdam. Op de resten van het oude kasteel laat hij een groot nieuw huis bouwen met vier vleugels. Ongeveer vijftig jaar later wordt een kasteelmuur geplaatst en een gracht gegraven. Bovenop de muur komen torens: een heus kasteel. Een nakomeling van Jan die Witte, Elisabeth Jansdr van der Sluys van Bulgersteyn van Zijl, is in de 16e eeuw eigenaar van het kasteel en zij laat arme en oudere mensen op het slot wonen. Uiteindelijk raakt het weer vervallen en tegen 1600 wordt Bulgersteijn gesloopt.  

Slot Honingen 

Het slot Honingen, zetel van de ambachtsheren van Kralingen, wordt in 1318 al genoemd. Tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten in 1426 brandt het kasteel af. Net als het kasteel in Hillegersberg dat waarschijnlijk in de 13e eeuw is gebouwd. Voor het einde van de 15e eeuw wordt slot Honingen weer opgebouwd. In 1572 nemen de Geuzen het vervallen slot in. De burcht wordt nog versterkt, maar wanneer de stad Rotterdam Honingen in 1668 koopt, is het niet meer dan een ruïne. 

Hof van Weena 

Over het Hof van Weena doen vele verhalen de ronde. Heel waarschijnlijk is dat het zich precies onder station Hofplein heeft bevonden. Dat het meer een ronde toren dan een kasteel is geweest en dat het gelinkt is aan slot Burgersteijn. Rond het jaar 1136 is het gebouwd. Ook in het Hof van Weena breekt brand uit tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten in 1426. Tijdens de inval van de Spanjaarden in 1572 wordt het verder verwoest. Na 1600 is de ruïne in eigendom van de gemeente Rotterdam gekomen. 

Engelenburg 

Van het begin van de 15e eeuw dateert Engelenburg, een groot, gotisch stenen huis dat herkenbaar is aan de kantelen en nisbogen. Het staat op de zuidzijde van de Hoogstraat. Het huis is kort voor 1438 door brand ernstig beschadigd en daarna grondig hersteld. Vroedschapslid en schepen Mr. Ysbrant Claesz is de bewoner in 1509. Adriaan van der Does, die van 1563 tot 1577 de welvarende baljuw en dijkgraaf van Schieland is, moet in 1540 Engelenburg vanwege schulden bij executie verkopen. Deze twee bewoners maken dan deel uit van de gegoede burgerij van Rotterdam; aan te nemen valt dat dit een mooi ingericht huis zal zijn geweest.

Maker: Jacob Lois
Datering: 1640 / 1676
Collectie: Prenten en tekeningen
Nummer: 4080_RISCH-32
Link: https://hdl.handle.net/21.12133/3E63391F37224AB6910AE0F1F9FD428C
  Onderdeel van thema's

Geschiedenislokaal010

Bourgondische kastelen in Rotterdam

Tijdvak: Tijd van steden en staten (1000 - 1500)


Omschrijving

Maria van Bourgondië

Hertogin Maria van Bourgondië is eind 15e eeuw vorstin over een deel van Frankrijk en de Lage Landen, dus ook over het huidige Nederland.  

Dat deze positie door een vrouw wordt bekleed, is heel uitzonderlijk en wat zij gedaan heeft ook. Zij vaardigt namelijk op 11 februari 1477 het Groot Privilege uit waarin de rechten van de afzonderlijke gewesten staan. In maart 1477 krijgen het Graafschap Holland en Zeeland nog een apart Groot Privilege. Hiermee legt zij min of meer de basis voor het Nederlandse staatsrecht. 

Het Bourgondische Rijk 

In het Bourgondische Rijk heerst een overdaad aan schoonheid, weldadig ingerichte kastelen, opgedirkte hovelingen en uitbundige feestmalen. De term ‘Bourgondiër’ komt uit deze periode en wordt ook wel uitgelegd als ‘levensgenieter’. Rotterdam was onderdeel van het Graafschap Holland. Zouden toen ook al mooie kastelen in Rotterdam hebben gestaan? 

Kasteel Bulgersteijn 

Aan het begin van de 14e eeuw heeft in de omgeving van het Schielandshuis kasteel Bulgersteijn gestaan. Dan ligt het nog in de polders van het ambacht Cool buiten de stadsgrens van Rotterdam. Uit onder meer archiefstukken blijkt dat het al in 1449 ernstig vervallen en onbewoonbaar is. De eigenaar is dan Jan die Witte van Bolghersteijn, hij is baljuw en rentmeester van Rotterdam. Op de resten van het oude kasteel laat hij een groot nieuw huis bouwen met vier vleugels. Ongeveer vijftig jaar later wordt een kasteelmuur geplaatst en een gracht gegraven. Bovenop de muur komen torens: een heus kasteel. Een nakomeling van Jan die Witte, Elisabeth Jansdr van der Sluys van Bulgersteyn van Zijl, is in de 16e eeuw eigenaar van het kasteel en zij laat arme en oudere mensen op het slot wonen. Uiteindelijk raakt het weer vervallen en tegen 1600 wordt Bulgersteijn gesloopt.  

Slot Honingen 

Het slot Honingen, zetel van de ambachtsheren van Kralingen, wordt in 1318 al genoemd. Tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten in 1426 brandt het kasteel af. Net als het kasteel in Hillegersberg dat waarschijnlijk in de 13e eeuw is gebouwd. Voor het einde van de 15e eeuw wordt slot Honingen weer opgebouwd. In 1572 nemen de Geuzen het vervallen slot in. De burcht wordt nog versterkt, maar wanneer de stad Rotterdam Honingen in 1668 koopt, is het niet meer dan een ruïne. 

Hof van Weena 

Over het Hof van Weena doen vele verhalen de ronde. Heel waarschijnlijk is dat het zich precies onder station Hofplein heeft bevonden. Dat het meer een ronde toren dan een kasteel is geweest en dat het gelinkt is aan slot Burgersteijn. Rond het jaar 1136 is het gebouwd. Ook in het Hof van Weena breekt brand uit tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten in 1426. Tijdens de inval van de Spanjaarden in 1572 wordt het verder verwoest. Na 1600 is de ruïne in eigendom van de gemeente Rotterdam gekomen. 

Engelenburg 

Van het begin van de 15e eeuw dateert Engelenburg, een groot, gotisch stenen huis dat herkenbaar is aan de kantelen en nisbogen. Het staat op de zuidzijde van de Hoogstraat. Het huis is kort voor 1438 door brand ernstig beschadigd en daarna grondig hersteld. Vroedschapslid en schepen Mr. Ysbrant Claesz is de bewoner in 1509. Adriaan van der Does, die van 1563 tot 1577 de welvarende baljuw en dijkgraaf van Schieland is, moet in 1540 Engelenburg vanwege schulden bij executie verkopen. Deze twee bewoners maken dan deel uit van de gegoede burgerij van Rotterdam; aan te nemen valt dat dit een mooi ingericht huis zal zijn geweest.

Maker: Jacob Lois
Datering: 1640 / 1676
Collectie: Prenten en tekeningen
Nummer: 4080_RISCH-32
Link: https://hdl.handle.net/21.12133/3E63391F37224AB6910AE0F1F9FD428C

Trefwoorden

burgerschap
Franse tijd
gebouwen
stadsbrand
stadsuitbreiding
canon van Nederland